2018-2021

Tarcza paliwowa CPN. "Dobrze, ale szkoda, że tak późno"
Rządowa tarcza paliwowa z CPN z podpisem prezydenta, kierowcy w Polsce mają tankować taniej. W "Śniadaniu w Trójce" Michał Szczerba ocenił, że to przykład sprawnie przeprowadzonego dobrego rozwiązania. Jarosław Sellin i Sławomir Mazurek chwalili pakiet, ale krytykowali zwłokę w jego przygotowaniu przez rząd. Dorota Olko i Jacek Trela mówili o kontroli cen paliwa na stacjach. Witold Tumanowicz argumentował, że zapisy z tarczy powinny zostać już na stałe. Zobacz nagranie programu

Mija miesiąc od rozpoczęcia wojny Izraela i USA z Iranem, 28 lutego rozpoczęły się naloty. Teheran w odpowiedzi zaatakował Izrael i kilka państw regionu Zatoki Perskiej, uderzając w położone tam amerykańskie bazy oraz obiekty cywilne, szczególnie lotniska i infrastrukturę petrochemiczną. Zamknął również cieśninę Ormuz na Zatoce Perskiej, odcinając tym samym eksport ropy i gazu z arabskich państw regionu. Wszystkie trzy kraje będące stronami obecnej wojny na Bliskim Wschodzie mierzą się z oskarżeniami o naruszenia prawa wojennego. Izrael jest oskarżany o używanie białego fosforu, Iran - o stosowanie amunicji kasetowej, a USA - o atak na szkołę w Iranie, w którym zginęło ponad 100 dzieci.

W odpowiedzi na gwałtowny wzrost cen ropy naftowej i paliwa na stacjach w wyniku wojny na Bliskim Wschodzie, rząd zaproponował pakiet ustaw CPN (Ceny Paliw Niżej). Zgodnie z rozwiązaniami zaproponowanymi przez rząd, VAT ma zostać obniżony z 23 do ośmiu procent, a akcyza na paliwo - do minimalnej stawki wynikającej z regulacji europejskich. Maksymalna cena detaliczna ma być ustalana przez ministerstwo energii. Firmy, które z powodu wzrostów cen ropy odnotowują nadmiarowe zyski, mają zostać opodatkowane. Ustawy w przyspieszonym tempie przeszły przez obie izby parlamentu i zostały podpisane przez prezydenta.

Michał Szczerba (Koalicja Obywatelska) zwrócił uwagę, że polski rząd jako jeden z pierwszych zdecydował się na tak mocną interwencję krajową w odniesieniu do wzrostu cen paliw. Podkreślił, że jest po wizycie w USA jako przedstawiciel Parlamentu Europejskiego i "nie ma co wierzyć, że ta wojna szybko się skończy". - Moi rozmówi i ze strony demokratycznej, i republikańskiej nie widzą strategii wyjścia z tego konfliktu. - Trzeba działać tu i teraz i to jest przykład jak można sprawnie przeprowadzić dobre rozwiązania - ocenił. - Cieszy, mimo różnych dysput, zgoda w parlamencie i szybka decyzja Karola Nawrockiego - dodał. Szczerba wyraził opinię, że Komisja Europejska nie będzie zgłaszać zastrzeżeń do pakietu CPN.

Jacek Trela (Centrum), pytany o kontrolę cen paliwa, wskazał, że będzie to zadanie urzędników KAS, a być może uda się też do tego celu wykorzystać KSeF. - Myślę że ta kontrola będzie skuteczna.
Mechanizm ceny maksymalnej jest bardzo istotny - ocenił. Zaznaczył, że w Polsce jest ok. 8 tys. stacji paliw, a połowa z nich to małe stacje, małe przedsiębiorstwa. - To, że został obniżony VAT i została obniżona akcyza, to jeszcze nie dawało gwarancji, że cena będzie utrzymywana na niższym poziomie - wskazał.

Tarcza paliwowa CPN ma co miesiąc uszczuplać budżet państwa o 2 mld zł. - Obowiązkiem państwa jest dbać o bezpieczeństwo obywateli - stwierdziła Dorota Olko (Lewica). Doprecyzowała, że chodzi też o codzienne bezpieczeństwo, a nie tylko w wymiarze militarnym. - Takie działania w sytuacji kryzysowej po rozpętaniu przez Donald Trumpa tej bardzo dziwnej, nie wiadomo z jakim celem rozpoczętej wojny, są po prostu konieczne - mówiła o tarczy. Przyznała, że jest to duże obciążenie dla budżetu, dlatego "te decyzje trzeba podejmować rozważnie". Tłumaczyła, że obniżka VAT i akcyzy musi iść w parze z ceną maksymalną, żeby nie zarabiali na tym tylko pośrednicy i żeby nie doszło do sytuacji, że "budżet jest straty i obywatele są stratni". Olko pozytywnie odniosła się do planu wprowadzenia podatku od nadmiarowych zysków.

Jarosław Sellin (Prawo i Sprawiedliwość) przypomniał, że gwałtowny skok cen paliwa miał też miejsce po ataku Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku i rząd Zjednoczonej Prawicy natychmiast zareagował obniżeniem VAT i akcyzy. - Wojna w Zatoce Perskiej wybuchła w ostatnim dniu lutego. My już 9 marca jako klup parlamentarny PiS złożyliśmy projekt ustawy do Sejmu, żeby tym samym mechanizmem ratować Polaków - wskazał. - Rząd potrzebował trzech tygodni na przepisanie tej ustawy, żeby nie była ustawą PiS tylko rządową - dodał, zaznaczając, że rząd zaproponował takie same rozwiązania. Wyliczył, że przez trzy tygodnie rząd wydrenował kieszenie Polaków na kwotę ok 2 mld zł. Wyraził przypuszczenie, że zrobiono to, aby zasypać częściowo dziurę budżetową. - Dobrze, że rząd to zrobił, tylko czemu tak późno - powiedział o tarczy paliwowej.

- Od lat mówimy o tym, że w cenie paliwa jest bardzo dużo różnego rodzaju opłat, w tym akcyza, VAT. Nawet większą część ceny stanowią opłaty - powiedział Witold Tumanowicz (Konfederacja). Ocenił, że obniżenie akcyzy, obniżenie VAT to "dobry krok" - Szkoda tylko że to tymczasowe rozwiązanie, powinno być już na stałe - stwierdził. Przyznał, że Konfederacja sceptycznie podchodzi do mechanizmu usztywniania cen paliw. - Cena stanowi istotną rolę, jeśli chodzi o optymalizację między popytem a podażą - tłumaczył. Przypomniał, że podobne próby były już podejmowane w Polsce w poprzednim systemie. - To się musi skończyć źle kartkami i reglamentacją - ostrzegł.

- Dobrze, że jest ta regulacja, szkoda że tak późno - ocenił Sławomir Mazurek (Kancelaria Prezydenta RP). Zwrócił uwagę, że kieszenie Polaków drenuje nie tylko koszt paliwa, ale też wysokie ceny energii. - Od jakiegoś czasu w Sejmie leży prezydencki projekt obniżenia cen energii - przypomniał. Jego zdaniem, rząd powinien zająć się również tą kwestią. - Projekt daje pewną nadzieję. Skoro można obniżyć VAT na paliwo, można tez obniżyć na energię elektryczną - argumentował. Zaznaczył, że z samej Komisji Europejskiej płyną głosy, że brak konkurencyjności przez wysokie ceny energii pcha UE do zapaści gospodarczej w dobie niestabilnych czasów.